ABD'nin saldırısı petrol fiyatlarını nasıl etkiler? Uzmanlar değerlendirdi

ABD'nin Venezuela'ya karşı düzenlediği saldırı ve uyguladığı deniz ablukası sonrası küresel petrol fiyatlarının geleceği merak konusu oldu. UBS, Vanda Insights, Energy Aspects, Kpler ve Century Financial gibi kurumların sektör uzmanları piyasanın arz fazlası nedeniyle fiyatlar üzerinde sınırlı bir etki öngörüldüğünü belirtti. Ancak, kısa vadeli oynaklık ve risk primi artışı bekleniyor.

ABD'nin 3 Ocak’ta Venezuela'ya yönelik saldırı düzenlemesi ve Devlet Başkanı Nicolas Maduro'yu hukuksuz bir şekilde kaçırmasının ardından, petrol piyasası uzmanları küresel petrol fiyatlarında yaşanacak etkiyi değerlendirdi.

Uzmanlara göre, Venezuela'nın petrol üretimi ve ihracatı ABD'nin tanker ablukası ve yaptırımları nedeniyle zaten düşüş baskısı altındaydı. UBS stratejisti Giovanni Staunovo, ihracat ve üretimin düşüş eğilimini sürdürebileceğini belirtirken, Singapur merkezli Vanda Insights CEO’su Vandana Hari, piyasa için anlık etkilerin "minimal" olduğunu ve "Venezuela risk priminde bir artıştan öteye geçmeyeceğini" ifade etti.

ARZ FAZLASI ETKİYİ SINIRLIYOR

Petrol fiyatları üzerindeki etkinin sınırlı olmasının temel nedeni, küresel piyasada yaşanan arz fazlası. Kpler Opec+ ve Orta Doğu Araştırma Başkanı Amena Bakr, piyasanın şu anda arz fazlası döneminde olduğunu ve bu durumun, arz kaybına yönelik endişeleri azalttığını dile getirdi.

Ayrıca, Venezuela dünyanın en büyük kanıtlanmış petrol rezervlerine sahip olmasına rağmen, Rystad Energy analizine göre günlük 1.1 milyon varil olan üretimi, toplam küresel arz olan 100 milyon varilin yalnızca yaklaşık yüzde 1’ine tekabül ediyor. Century Financial'dan Vijay Valecha, Venezuela’nın küresel tedarike katkısının "önemsiz" olduğunu vurguladı.

AĞIR PETROLÜN YERİ ZOR DURDURULUR

Ancak, piyasada yükseliş baskısına neden olabilecekönemli bir faktör bulunuyor: Venezuela petrolünün kalitesi. Ülkenin üretiminin yüzde 67'sinden fazlasını oluşturan ağır ham petrol, piyasada hafif petrol türleriyle kolayca ikame edilemiyor.

Amena Bakr, Venezuelalı ham petrol kesintilerinin neden olduğu asıl sorunun kaliteyle ilgili olduğunu; ikame ürünlerin daha pahalıya mal olabileceğini ve bunun da rafine ürün fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabileceğini belirtti. Energy Aspects analisti Amrita Sen ise, Venezuela, Rusya ve Kazakistan’daki plansız kesintilerin, beklenen büyük stok birikimlerini yavaş yavaş azaltacağına dikkat çekti.

KISA VADEDE OYNAKLIK BEKLENİYOR

Tüm bu faktörlere rağmen, jeopolitik riskin fiyatlar üzerinde kısa vadeli bir etkisi olması kaçınılmaz. Amena Bakr, Venezuela'daki risk ve Rus tesislerine yönelik Ukrayna saldırıları nedeniyle fiyatların son günlerde hafifçe yükseldiğini ve jeopolitik riskin yüksek kalması halinde piyasalar açıldığında küçük bir artış beklediğini söyledi.

Century Financial’dan Vijay Valecha, tüccarların WTI ve Brent fiyatları için Pazar gecesi açılışını izleyeceğini ve enerji piyasalarının daha değişken bir seyir izleyeceğini belirtti. Valecha, geçmişteki jeopolitik belirsizlik dönemlerinde, ABD'nin İran'daki yer altı nükleer tesislerine yönelik geçen yılki saldırısında olduğu gibi, fiyatların ilk açılış seansında yüzde 7'ye varan artışlar gösterdiğini hatırlattı.

Uzun vadede ise Qamar Energy CEO'su Robin Mills, bu gelişmenin petrol için "ayı" piyasası sinyali verdiğini düşünüyor. Mills’e göre yeni bir liderin yaptırımların askıya alınması için görüşme yapması durumunda Venezuela’nın ihracatının önemli ölçüde artma potansiyeli bulunuyor.