Babülmendep Boğazını kapanacak mı? Dünyayı bekleyen korkunç senaryo

Kızıldeniz’in en kritik geçiş noktalarından biri olan Babülmendep Boğazı, artan gerilimle birlikte küresel gündemin merkezine yerleşti. Boğazın kapanma ihtimali, yalnızca bölgesel dengeleri değil, dünya ticaretinden enerji arzına kadar geniş bir alanı domino etkisiyle derin bir krize sürüklüyor. İki boğazın aynı anda devre dışı kalma ihtimali, dünya ekonomisini 1970'lerden bu yana görülmemiş bir karanlık senaryonun eşiğine getirdi.

İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu üyesi Ali Hezriyan, Babülmendep Boğazı’ndaki son gelişmelere ilişkin yaptığı açıklamada, "Husiler son günlerde Babülmendep Boğazı’nın kapatılmasına yönelik tatbikatlar gerçekleştirdi ve boğazın fiilen kapatılması için gerekli tüm hazırlıklar tamamlandı" demişti.

ABD ve İsrail saldırılarına misilleme olarak zaten fiilen kapalı olan Hürmüz Boğazı'nın ardından Babülmendep Boğazı'nın da kapanma ihtimali deniz ticaretinde alarm zillerinin çalmasına neden oldu.

BABÜLMENDEP BOĞAZI' KAPATILIRSA NELER OLACAK?

Arapça "gözyaşı kapısı" anlamına gelen su yolunun devre dışı kalması, dünya ekonomisi için yıkıcı sonuçlar doğurabilir.

Babülmendep Boğazı, Kızıldeniz ile Aden Körfezi’ni birbirine bağlayan 36 kilometrelik dar bir geçit olup, Süveyş Kanalı’na erişimin ana kapısı olarak biliniyor.

Boğazın kapanması, Süveyş Kanalı’nın da fiilen devre dışı kalması anlamına gelir. Avrupa ile Asya arasındaki en kısa deniz yolu üzerinde yer alan rota, küresel deniz ticaretinin yaklaşık dörtte birine ev sahipliği yapmakta.

Geçişin durması halinde gemiler rotalarını Afrika’nın güneyine, Ümit Burnu’na çevirmek zorunda kalacak, nakliye maliyetleri artacak ve teslimat süreleri haftalarca uzayacaktır.

DÜNYA ENERJİ HATTI ALARMDA: İKİ BOĞAZ, TEK KRİZ

Hürmüz Boğazı’nın kapanmasıyla küresel petrol arzının yaklaşık %20’si zaten baskı altındayken, Babülmendep’in devre dışı kalması krizi daha da derinleştirebilir.

Her gün yaklaşık 5 milyon varil petrol ve küresel LNG ticaretinin %8’i bu dar geçitten taşınıyor.

Babülmendep’in kapanması, deniz yoluyla yapılan küresel petrol ticaretinin %12’sinin daha sekteye uğramasının yolunu açar. Savaş öncesinde 70 dolar seviyesinde olan petrol fiyatları halihazırda 120 dolara yükselmişken, yeni bir kesinti fiyatları öngörülemez ve çok daha sert seviyelere taşıyabilir.

KIZILDENİZ’DE “VEKALET” GERİLİMİ: HUSİLER SAHNEYE ÇIKABİLİR

İran, kendi topraklarından uzakta bulunan bu stratejik boğaz üzerinde doğrudan değil, Yemen’deki müttefiki Husiler üzerinden etkili olabiliyor.

Kızıldeniz kıyılarını kontrol eden Husiler, daha önce 100’den fazla ticari gemiyi füze ve İHA’larla hedef alarak bu kapasiteyi sahada gösterdi.

Husi liderler, Tahran’a destek amacıyla boğaza yönelik saldırılar için "askeri olarak hazır" olduklarını açıkça ifade ederken, uzmanlar çatışmaların uzaması halinde bu kozun devreye alınabileceği uyarısında bulundu.

TEDARİK ZİNCİRİNDE EVER GİVEN'İ AŞAN KRİZ RİSKİ

Babülmendep’in kapanması, 2021’de Süveyş Kanalı’nı tıkayan Ever Given krizinden çok daha büyük bir sarsıntıya yol açabilir. O dönemde ticaretin yalnızca bir hafta aksaması bile küresel tedarik zincirinde ciddi kırılmalara ve fiyat artışlarına neden olmuştu.

Boğazın savaş nedeniyle süresiz şekilde kapanması gıdadan teknolojiye, tarımsal ürünlerden sanayi parçalarına kadar pek çok sektörde küresel çapta yeni bir enflasyon dalgasını tetikleyebilir.