BU İŞİN ARKASINDA KİM VAR?... BİRİLERİ YİNE MALI GÖTÜRECEK!...

Türk Telekom’un yüzde 55’i 2005’te Oger’e 6.5 milyar dolara satıldı. Yani şirkete 11.9 milyar dolar değer biçildi. O günkü Türk Telokom’la bugünkü arasında çok fark var. AVEA’daki hissesi yüzde 46’dan 81’e çıktı. ADSL abonesi 5 milyonu aştı. Buna rağmen devlet elindeki hisselerin yüzde 15’ini 12.5 milyar dolar toplam değer üzerinden satışa çıkarttı.

Hisselerin üçte ikisi yabancılara tahsis edildi. Yabancılar 50’şer, 100’er milyon dolarlık hisse alacak. Şirketin gerçek değeri söylenildiği gibi 20 milyar dolarsa, büyük para yatıran büyük para kazanacak. Telekom hissesi alacak yabancıların kimliği açıklansın. Düzmece isimlerle kurulan yabancı fonların arkasında “Türkiye’den de birileri var mı” bilelim.

NECATİ DOĞRU-VATAN

Birileri yine malı götürüyor!

Ne bitmez tükenmez, durmaz durulmaz götürücülüktür. Aktarmacılıktır. Devletin malını mülkünü, parasını, varlığını, 80 yıllık birikimini birilerinin cebine, “hesabına-kitabına-şekil şartına uydurup” boşaltmacılıktır. Bildik, tanıdık, hısım-akraba, partidaş, laikdaş, ülküdaş, dindaş, namazdaş, tarikatdaş, yabancı sermaye, beyaz sermaye, yeşil sermaye; kim varsa onları bir gecede zengin etmektir.

Bu nasıl bir zihniyettir.

Geçmişte vardı.

Yok olmadı bu zihniyet.

Yaşıyor.

Şüphelenelim.

Ve soralım:

“Türk Telekom’un yabancılar için satılığa çıkartılacak hisselerinin alıcıları kimler olacaktır? Alıcıların kimlikleri bütün detaylarıyla açıklanacak mıdır?”

Açıklansın isteyelim.

Önce olayı anlayalım: Biliyorsunuz, devletin elinde çok değerli “Türk Telekom” şirketi vardı. Bunun yüzde 55’lik bölümünü 2005 yılının Temmuz ayında; Lübnan-Suudi sermayesi karışık OGER adlı şirkete 6 milyar 550 milyon dolara sattılar.

Alan memnun.

Satan keyifli.

Telekom’un yüzde 55’i 6 milyar 550 milyon dolar ediyorsa, bu durumda değeri yani yüzde 100’ü 11 milyar 900 milyon dolar tutuyor.

Aslında hamileydi.

Karnında yavrusu vardı.

AVEA adlı GSM şirketinin yüzde 46’sı da Türk Telekom’un malıydı. Aradan 2.5 yıl geçti. AVEA’dan İtalyanlar çekilince Türk Telekom’un payı yüzde 81’e ulaştı. Bu 2.5 yıl içinde ayrıca dünyada ve dolayısıyla Türkiye’de telekom sektöründe ADSL (hızlı internet bağlantısı) denilen bir yenilik patlaması oldu. ADSL abone sayısı 2.5 yıl önce hiç denilecek noktadayken bugün 5 milyona ulaştı. Türk Telekom, bu hizmetten büyük kârlar elde etmeye, âdeta para basmaya başladı.

Değeri arttı.

Elmastı.

Pırlanta oldu.

Ve geldik 2008’e...

2008’in Mayıs ayına...

Dünyada kriz rüzgârları esmeye ve Türkiye’yi de etkilemeye başladı. Bunun üzerine Özelleştirme İdaresi (Başkanı Metin Kilci), Türkiye’ye yabancı para girişinde bir sıkıntı, darlık, aksama olmasın diye düşünmüş olmalı ki Türk Telekom’un elindeki yüzde 45 hissenin yüzde 15’ini satacağını açıkladı.

Fiyat belirleme çalışmaları başladı.

Garanti Yatırım adlı “değer belirleme” şirketi ile anlaşma yapıldı ve “Ne eder... Ne eder... Türk Telekom’un satılığa çıkartılacak bir hissesi ne eder” diye değer belirleme süreci başladı. Üç ana kriter olan; “indirgenmiş nakit akımı, net aktif değeri, kıyaslanabilir çarpanlar” açısından bakıldı, incelendi, irdelendi ve o değer bulundu.

Bir telekom hissesi:

3.90 YTL (3 lira 90 kuruş) ile 4.70 YTL arasından piyasaya çıkartılacak denildi.

Bu durumda; Türk Telekom’un 2008 yılının Mayıs ayında değeri 12.5 milyar dolar ediyor.

Allah Allah!

Niçin böyle?

Bu şirket 2.5 yıl önce karnında taşıdığı yavrusu AVEA’daki payı daha küçük (yüzde 46) iken ve ortada 5 milyon abonelik, adeta para basan ADSL’i de yokken 11.9 milyar dolar ediyordu. AVEA’daki payı yüzde 81’e, ADSL abone sayısı 5 milyona çıktı, değeri niçin böyle düşük kaldı?

Bana bilgi geliyor.

Şuradan...

Buradan...

Piyasadan...

Ve ülkesever olup, devlet malının ucuza birilerine aktarılmasını içine sindiremeyen uzmanlardan. Piyasa ve uzmanlar diyor ki; Telekom’un bugünkü toplam değeri su içinde 20 milyar dolardır.

Piyasanın 20 milyar dolar değer biçtiği devlet şirketinin yüzde 15’i 12.5 milyar dolardan satılıyor.

Ey okur, dikkat isterim.

Asıl olay burada.

Piyasa 20 eder diyor.

12.5’a satılıyor.

Demek ki Türk Telekom’un her bir hissesi, onu alana daha aldığı gün, aldığı saatte yüzde 66 kâr getiriyor.

Yetmedi.

Bitmedi.

Bir incelik daha var.

Satış içinde satış!

Bu yüzde 15 hissenin yüzde 35’i “Telekom ve PTT çalışanları ile en fazla 2 bin adet verilecek olan küçük yatırımcıya (yani gerçek halka) sunulacak, kalan yüzde 65 ise yurt dışındaki fonlara satılacak.

Ey okur!

İşte; şüphelerin yükseldiği ve “birileri yine malı götürecek” başlığını koyarak sizi uyarmak istediğimiz nokta burası.

Kim bu fonlar?

Lüksemburg’ta, Malta’da, Cayman Adaları’nda, Bahreyn’de, Güney Kıbrıs’ta komik, düzmece isimlerle kurulan “tabela şirketlerinin” sahibi görünenler mi?

Yani aslında görünmezler.

Net olarak bilinmezler.

Fonun isminin arkasına saklanırlar. Beni bu yazıyı yazmak için uyaran vatanserver uzmanların iddiasına göre “yabancılar için dışarıda satılığa çıkartılan bu yüzde 65’lik bölümü yine Türkiye’den birileri alacak ve hisse başına bir gecede yüzde 66 geliri cebine koyacak.”

Bu uyarı doğru olabilir.

Ben inanıyorum.

Çünkü daha önce yaşadık.

Yarın yazacağım.

Telekom’un fiyatı global rakiplerinin %50 altında

Halka arzında piyasa değeri 2005’teki özelleştirme fiyatına yakın belirlenen Türk Telekom’un hisse fiyatı diğer ülkelerdeki telekom şirketlerinin altında. Analistlerin en çok kullandığı fiyat/kazanç oranı Türk Telekom’da dünya rakiplerine göre yüzde 52 daha düşük. Telekom’un firma değeri/VAFÖK oranı ise dünya ortalamasının yüzde 20 altında

Türk Telekom’un ek satışla birlikte yüzde 17.25’inin halka arzında belirlenen 3.90-4.70 YTL hisse başı fiyatın “ucuz olup olmadığı” tartışmaları sürüyor. Halka arz fiyatının tavan seviye olan 4.70 YTL’de oluşması durumunda Türk Telekom’un piyasa değeri 12.9 milyar dolar seviyesinde gerçekleşecek. 2005 yılında yüzde 55’i 11.9 milyar dolar üzerinden satılan Türk Telekom’un geçen süreçte yaptığı yatırımların ve şirket satın almaların halka arz fiyatına yansıtılmadığı yönündeki eleştirilere Özelleştirme İdaresi Başkanı Metin Kilci, “2005’teki stratejik satıştı. Bu halka arz. Fiyatın düşük olması normal” yanıtını vermişti.

Diğer ülkelerde faaliyet gösteren telekom şirketlerine ait bazı finansal göstergelere bakıldığında Türk Telekom’un halka arzında belirlenen hisse fiyatının “iskontolu” olduğu görülüyor. Bir şirketin hisse fiyatının ucuz olup olmadığı, aynı sektörde faaliyet gösteren diğer şirketlerin mali tablolarının karşılaştırılması sonucunda ortaya çıkıyor. Tüm dünyada bu karşılaştırmalarda benzer oranlar kullanılıyor. Bu göstergelerin başında ise Fiyat/kazanç oranı ve Firma değeri/vergi, amortisman ve faiz öncesi kar (VAFÖK) oranı geliyor.

F/K’sı Turkcell’in yarısı
Fiyat/kazanç (F/K) oranı, şirketin piyasa değerinin net kâra bölünmesiyle bulunuyor. Fiyat/kazanç oranı aynı zamanda, kârlılığın ölçüsünü de ifade ediyor. Bu oranın sektör ortalamasından yüksek olması, şirketin rakiplerinden daha az kar elde etmiş veya hisse senedi başına dağıtılacak temettü ve sermaye kazancının beklenenden daha düşük olacağı anlamına gelir.

Halka arzda açıklanan fiyata göre, Türk Telekom’un Fiyat/kazanç oranı en az 5.44, en fazla da 6.56 seviyesinde oluşacak. Bu oran Türkiye’de aynı sektörde faaliyet gösteren Turkcell’de yüzde 13 seviyelerinde. Gelişmiş ülkelerde faaliyet gösteren telekom şirketlerinin Fiyat/kazanç oranlarının ortalaması 2007 yılında yüzde 20.07, gelişmekte olan ülkelerde ise yüzde 18.92 civarında. Piyasalarda yaşanan çalkantı ve şirket değerlerindeki düşüş nedeniyle Fiyat/kazanç oranlarının 2008 yılında gerileyeceği ve gelişen ülkelerde yüzde yüzde 12.26’ya, gelişmekte olanlarda ise yüzde 13.84’e inmesi bekleniyor. Telekom şirketlerinin 2008 Fiyat/kazanç oranı beklentileri dikkate alındığında Türk Telekom’un değeri gelişmekte olan ülkelere göre yüzde 52 daha düşük.

Yüzde 20 iskontolu

Başka ülkelerde faaliyet gösteren ancak aynı sektörde bulunan şirketlerin değerinin karşılaştırmasında en fazla kullanılan bir diğer finansal gösterge Firma değeri/VAFÖK oranı. Şirketin vergi, amortisman, faiz gelir ve giderlerinden bağımsız olarak operasyonlarından gerçekte elde ettiği kârı gösteren bu oran aynı zamanda ülkeler arasında faiz, vergi ve amortisman farklarını da kapsam dışında bırakıyor. Firma değeri/VAFÖK oranının, Piyasa değeri/VAFÖK oranından farkı ise, şirketin net borçluluk miktarını da dikkate alması. Bu orana da bakıldığında Türk Telekom’un halka arzında belirlenen değerinin, dünyadaki rakiplerinin de oldukça altında olduğu görülüyor.

Gelişmiş ülkelerin telekom şirketlerinin 2007’de 6.81 olan Firma değeri/VAFÖK oranlarının ortalamasının bu yıl 6’ya düşeceği tahmin ediliyor. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerin telekom şirketlerinde ise bu oran 2007’de ortalama 7.08 seviyesinde bulunurken 2008’de 5.86’ya inmesi bekleniyor. Türk Telekom’da ise bu oran 4.10-4.80 olarak hesaplanıyor. Dolayısıyla 2007 rakamlarına göre Türk Telekom hisseleri yüzde 32, 2008 beklentilerine göre ise yüzde 18 iskontolu arz ediliyor. Türk Telekom’un 2008’de 4.62’ye ineceği tahmin edilen Firma değeri/VAFÖK oranına göre ise hisselerin, yüzde 21 ucuz olduğu görülüyor. Söz konusu oran Turkcell’de 2007 rakamlarıyla 5.41’de bulunuyor.

(VATAN)