Dünyada Süper El Nino alarmı: Yakıp kavuracak

Küresel iklim sisteminin güncel verileri, Pasifik Okyanusu’ndan yükselen devasa ısı dalgasının, 140 yıldır görülmemiş seviyedeki Süper El Nino olayını tetikleyeceğini gösteriyor. Dünya eş zamanlı olarak kavurucu sıcak ve sel baskınlarıyla boğuşmaya hazırlanırken, uzmanlar Türkiye için de kritik kuraklık uyarısı yaptı.

Küresel iklim sisteminde “Süper El Nino” alarmı verildi. Uzmanlar, tarihin en güçlü sıcaklık rekorlarının kırılabileceği ve Türkiye’nin de dahil olduğu geniş bir coğrafyada şiddetli kuraklık ile aşırı hava olaylarının yaşanabileceği olağanüstü bir döneme girildiğini belirtiyor.

Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi’nin yayımladığı son analizlere göre, “Süper El Nino” olarak adlandırılan güçlü bir doğa olayının oluşma ihtimali hızla artıyor. Okyanus yüzeyinde biriken aşırı ısının atmosfere taşınmasıyla tetiklenen bu süreç, yalnızca sıcaklık rekorlarını zorlamakla kalmayacak; aynı zamanda küresel yağış düzenlerini de kökten değiştirecek. Uzmanlar, bir yanda uzun süreli kuraklıkların, diğer yanda ise ani ve yıkıcı sel felaketlerinin yaşanabileceği dengesiz bir iklim dönemine girildiği uyarısında bulunuyor.

PASİFİK'TEKİ SICAKLIKLAR KRİTİK EŞİKTE

Bilimsel ölçümler, Pasifik Okyanusu’ndaki yüzey sıcaklıklarının kritik eşiklere yaklaştığını gösteriyor. Avrupa Birliği’nin Copernicus İklim Değişikliği Servisi’ne göre, mart ayında ortalama okyanus yüzeyi sıcaklığı 20.97 dereceye ulaşarak ortalamaların oldukça üzerine çıktı. Bu değer, mart ayı için en yüksek ikinci ölçüm olarak kayda geçerek son El Nino döneminden bu yana görülen en yüksek seviyelerden biri oldu.

ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA) ise önümüzdeki aylarda bir şiddetli bir El Nino dalgasının gelişeceğini ve yılın sonuna doğru etkisini artıracağını öngörüyor.

DÜNYANIN FARKLI BÖLGELERİNDE EŞ ZAMANLI KRİZLER YOLDA

Süper El Nino’nun küresel ölçekte en dikkat çekici etkilerinden biri, birbirine zıt aşırı hava olaylarını aynı anda tetiklemesi olacak. Bilim insanlarına göre bu süreçte, Atlantik Okyanusu’nda kasırga faaliyetlerinde görece bir zayıflama beklenirken, Pasifik Okyanusu’nda tayfun ve tropikal siklonların daha sık ve daha şiddetli görülmesi öngörülüyor. Bu dengesizlik, dünyanın farklı bölgelerinde eş zamanlı krizlere yol açacak. Karayipler ciddi bir kuraklık tehdidiyle karşı karşıya kalırken, Hawaii, Guam ve Doğu Asya hattında yıkıcı fırtınaların etkili olması bekleniyor.

Uzmanlar, gezegenin adeta ikiye bölüneceği bu tabloda, bazı bölgelerin aşırı sıcak ve susuzlukla mücadele ederken, diğerlerinin sel ve taşkınlarla boğuşacağını vurguluyor. Orta Afrika, Avustralya, Endonezya, Filipinler, Orta Amerika ve Kuzey Brezilya’nın bazı kesimlerinde yağışların belirgin şekilde azalmasıyla şiddetli kuraklık riski artarken; Peru, Ekvador, Kuzey ve Doğu Afrika’nın bazı bölgeleri ile Orta Doğu ve ekvator kuşağındaki Pasifik kıyılarında aşırı yağışlar ve buna bağlı sel felaketleri öne çıkacak.

"SON 140 YILIN EN GÜÇLÜSÜ"

Uzmanlara göre mevcut veriler, bu olayın 'son 140 yılın en güçlü örneklerinden' biri olabileceğine işaret ediyor. Atmosfer bilimciler, geçmişte rekor kıran 2015 El Nino’sunda deniz yüzeyi sıcaklıklarının ortalamanın 2,8 derece üzerine çıktığını hatırlatarak, bu yıl bu seviyenin dahi aşılabileceğini ifade ediyor. Bu durum, küresel ölçekte sıcak hava dalgalarının daha sık, daha uzun ve daha şiddetli olabileceği anlamına geliyor.

TÜRKİYE'Yİ NASIL ETKİLER?

Bu devasa iklim sisteminin Türkiye üzerindeki yansımaları ise hayati derecede riskli görünüyor. Meteoroloji Uzmanı Prof. Dr. Orhan Şen, özellikle Doğu Pasifik’teki sıcaklık artışının Türkiye’de ciddi bir kuraklık riskini tetikleyeceğine dikkat çekiyor. Geçmişteki 1997-98 ve 2016 yıllarındaki Süper El Nino süreçlerini hatırlatan Şen, mevcut verilerin daha şiddetli bir tabloya işaret ettiğini vurguluyor.

Türkiye’yi özellikle Akdeniz ve Ege bölgelerinde normallerin çok altında kalan yağış rejimi, tarımsal üretimi tehdit eden susuzluk ve mevsim normallerinin üzerindeki sıcaklıklar sebebiyle artan orman yangını tehlikesinin beklediği belirtiliyor. Bilim insanları, vatandaşları, önümüzdeki süreçte yaşanacak olan bu ekstrem hava olaylarına karşı hazırlıklı olmaları konusunda uyarıyor.