ABD'de milyonlarca seçmen, Kongre ara seçimleri için bugün sandık başına gidiyor. Temsilciler Meclisinin 435 sandalyesinin tamamı ve Senatonun 35 sandalyesi için yapılacak seçimlerde anketler Demokratları avantajlı gösterse de sonucu, başa baş yarışın sürdüğü eyaletlerin belirlemesi bekleniyor. Seçim sonuçları, Donald Trump'ın başkanlık döneminin kalan iki yılındaki siyasi dengeleri de doğrudan etkileyecek. Öte yandan 'salıncak' eyalet Michigan'da Mısır kökenli Müslüman aday Abdul el-Sayed kazanırsa ABD Senatosuna seçilen ilk Müslüman senatör olacak.
ABD'de bugün 435 sandalyeli Temsilciler Meclisinin tamamı ile 100 sandalyeli Senatonun 35 sandalyesi için seçime gidiliyor. Bunun yanı sıra 36 eyalette valilik seçimleri düzenlenirken çok sayıda eyaletin yasama organlarında ve yerel yönetimlerinde görev yapacak isimler de belirleniyor.
OY KULLANMA İŞLEMİ BAŞLADI
Ülkedeki ara seçimler için ilk olarak Connecticut, Indiana, Kentucky, Maine, New Hampshire, New Jersey, New York ve Virginia eyaletlerinde yerel saatle 06.00 (TSİ 14.00) itibarıyla oy kullanma işlemi başladı. ABD'nin diğer eyaletlerinde de saat farkı nedeniyle oy kullanma işlemleri farklı saatlerde başlayacak.
ABD'de oy kullanmak için bugün son gün olsa da ülkede 18 Eylül'den bu yana vatandaşlar farklı eyaletlerde erken oy kullanmaya başladı.
Erken oy kullanma işlemi ilk olarak 18 Eylül'de Virginia, Minnesota ve South Dakota eyaletlerinde başladı, daha sonra diğer eyaletlerde de erken oy verme merkezleri hizmet verdi. Yaklaşık 210 milyon kayıtlı seçmenin bulunduğu ABD genelinde, erken oy kullanan seçmenlerin sayısının bugüne kadar 50 milyonu bulduğu tahmin ediliyor.
İLK SANDIKLAR INDİANA VE KENTUCKY'DE KAPANIYOR
ABD'deki ara seçimlerde ilk sandıkların yerel saatle 18.00'de (TSİ 02.00) Indiana ve Kentucky eyaletlerinde kapanması bekleniyor.
Kentucky'nin ardından her eyalet kendi belirlediği saatte oy verme işlemini sonlandıracak. Saat farkından dolayı en son sandıkların Alaska eyaletinde yerel saatle 4 Kasım 01.00'de (TSİ 09.00) kapanması bekleniyor.
ABD Başkanı Donald Trump'ın ikinci başkanlık döneminin ortasına denk gelen seçimlerde Cumhuriyetçiler, son iki yıldır Kongrenin her iki kanadında sahip oldukları çoğunluğu korumayı hedefliyor. Demokratlar ise hem Temsilciler Meclisinde hem de Senatoda çoğunluğu ele geçirmek için yarışıyor.
ANKETLERDE DEMOKRATLAR AVANTAJLI
Seçim öncesinde yayımlanan anketlerin ortalaması, Demokratların Kongrenin iki kanadında da Cumhuriyetçilere kıyasla daha avantajlı olduğunu gösteriyor. Ancak özellikle bazı eyaletlerde yarışın başa baş ilerlemesi nedeniyle kesin tabloyu tahmin etmek kolay görünmüyor.
Genel ve eyalet düzeyindeki anketleri derleyen RealClearPolitics (RCP) platformunun verilerine göre, Senatoda Demokratların 47, Cumhuriyetçilerin ise 44 sandalye kazanması bekleniyor. Kalan 9 sandalyenin 8'i Cumhuriyetçilere, 1'i ise Demokratlara daha yakın görünüyor.
Cumhuriyetçilerin Senatoda çoğunluğu koruyabilmesi için çekişmeli yarışların sürdüğü 9 sandalyeden en az 6'sını kazanması gerekiyor. Muhtemel bir 50-50 eşitliğinde ise Başkan Yardımcısı JD Vance'in eşitlik bozma oyu Cumhuriyetçilere çoğunluğu sağlayabiliyor.
TEMSİLCİLER MECLİSİNDE DE DEMOKRATLAR ÖNDE
Temsilciler Meclisinde çoğunluğu elde etmek için 218 sandalyeye ulaşmak gerekiyor. RCP'nin mevcut tahminlerine göre Demokratların 227, Cumhuriyetçilerin ise 180 sandalye kazanması bekleniyor.
Bununla birlikte iki parti arasında 28 sandalye için yarış devam ediyor. Bu bölgelerdeki sonuçların, Temsilciler Meclisindeki nihai dağılım üzerinde belirleyici olması bekleniyor.
Mevcut durumda Senatoda Cumhuriyetçilerin 53, Demokratların 45 sandalyesi bulunuyor. İki bağımsız senatör ise birçok konuda Demokratlarla birlikte hareket ediyor. Temsilciler Meclisinde Cumhuriyetçilerin 218, Demokratların 214, bağımsızların ise 1 sandalyesi bulunurken 2 sandalye boş durumda.
GÖZLER 'SALINCAK' EYALETTE
Öte yandan ABD'de "salıncak eyalet" olarak tanımlanan Michigan'daki Senato yarışı, Kongredeki çoğunluk mücadelesi açısından büyük önem taşıyor. Yıl sonunda emekliye ayrılacak Demokrat Senatör Gary Peters'in koltuğu için Demokrat Abdul El-Sayed ile Cumhuriyetçi Mike Rogers karşı karşıya geliyor.
TRUMP YÖNETİMİNE KARŞI ÇIKIYOR
63 yaşındaki Cumhuriyetçi Rogers, Başkan Donald Trump'ın politikalarını desteklerken 42 yaşındaki Demokrat El-Sayed, göç politikalarından İran'a yönelik saldırılara ve İsrail'e verilen desteğe kadar birçok konuda Trump yönetimine karşı çıkıyor. Demokrat Parti'nin ilerici kanadında yer alan El-Sayed, özellikle dış politika ve sosyal politikalar konusundaki açıklamalarıyla öne çıkıyor.
KAZANIRSA İLK MÜSLÜMAN SENATÖR OLARAK ABD TARİHİNE GEÇECEK
Michigan'daki yarışı diğer seçim bölgelerinden ayıran en önemli gelişme ise El-Sayed'in kazanması halinde ABD Senatosu'na seçilen ilk Müslüman senatör olacak olması. Mısırlı göçmen bir ailenin çocuğu olan 42 yaşındaki aday, seçimi kazanması durumunda ülke tarihinde bir ilke imza atacak.
El-Sayed, 4 Ağustos'ta düzenlenen Demokrat Parti ön seçimlerinde Temsilciler Meclisi üyesi Haley Stevens'i geride bırakarak partisinin Senato adayı olmuştu. Ön seçim sürecinde Stevens'i destekleyen Amerikan-İsrail Halkla İlişkiler Komitesi'nin (AIPAC) 62 milyon dolar harcadığı belirtilmişti.
ANKETLERDE FARK OLDUKÇA AZ
RealClearPolitics'in (RCP) 1 Kasım'a kadar yayımlanan çok adaylı anket ortalamasına göre El-Sayed yüzde 47,7, Rogers ise yüzde 45,3 oy oranına sahip. İki aday arasındaki yaklaşık 2,4 puanlık fark, kararsız seçmenlerin ve sandığa katılım oranının önemini artırıyor.
Michigan'da 2024 yılında gerçekleştirilen Senato seçimlerinde 5,5 milyondan fazla oy kullanılmıştı. Demokrat Elissa Slotkin, Cumhuriyetçi Mike Rogers'ı 19 bin 6 oy farkla mağlup ederek eyaletin diğer Senato koltuğunu kazanmıştı.
MICHIGAN'DAKİ MÜSLÜMAN SEÇMENLERİN OYU DA ÖNEMLİ
Açık kaynaklardaki verilere göre Michigan'da yaklaşık 250 bin Müslüman yaşıyor. Bu rakam, eyalet nüfusunun yaklaşık yüzde 2,4'üne karşılık geliyor. Yarışın anketlerde birbirine yakın seyretmesi, farklı seçmen gruplarının sandığa katılımını daha da önemli hale getiriyor.
Seçmenler Senato yarışı dışında ABD Temsilciler Meclisi üyelerini, eyalet valisini ve eyalet yasama organında görev yapacak temsilcileri de belirleyecek.
İSRAİL'E VERİLEN DESTEĞE KARŞI ÇIKIYOR
Tam adı Abdulrahman Mohamed El-Sayed olan ve Abdul El-Sayed ismini kullanan aday, tıp doktoru. İsrail'in Filistin halkına yönelik saldırılarını soykırım olarak nitelendiren El-Sayed, ABD'nin İsrail'e sağladığı kaynakların sağlık, konut ve altyapı yatırımları için kullanılmasını savunuyor.
ARA SEÇİMLER NASIL YAPILIYOR?
ABD'de başkanlık seçimleri dört yılda bir, Kongre seçimleri ise iki yılda bir düzenleniyor. Başkanlık seçimlerinin yapılmadığı ve başkanın dört yıllık görev süresinin ortasına denk gelen Kongre seçimleri, ara seçim olarak adlandırılıyor.
435 üyeden oluşan Temsilciler Meclisinde üyeler iki yıllığına seçiliyor. Eyaletlerin nüfusuna göre belirlenen temsilci sayıları da birbirinden farklılık gösteriyor. Örneğin Texas 38, California 52, New York ise 26 temsilciyle Kongrede yer alıyor.
Senatoda ise nüfus farkı gözetilmeksizin her eyalet iki senatörle temsil ediliyor. Altı yıllığına seçilen senatörlerin yaklaşık üçte biri, her iki yılda bir yapılan seçimlerde yeniden belirleniyor.
Bu yıl normal seçim takvimi kapsamında 33 senatörlük için sandık kurulurken Florida ve Ohio'daki iki özel seçimle birlikte yarışa giren sandalye sayısı 35'e ulaşıyor.
Kongre üyeleri, seçmenlerin doğrudan oylarıyla belirleniyor. Başkanlık seçimlerinden farklı olarak bu süreçte Seçiciler Kurulu sistemi uygulanmıyor. Seçimlerin ardından oluşacak yeni Kongre, 3 Ocak 2027'de görevine başlayacak.
ABD sandık başında! Trump’ın kaderini belirleyecek zorlu yarış: Gözler 'salıncak' eyalette
OY VERME VE SONUÇLARIN AÇIKLANMASI EYALETLERE GÖRE DEĞİŞİYOR
ABD'de seçimler federal düzeyde yapılsa da oy kullanma ve sayım işlemleri büyük ölçüde eyaletlerin kendi kurallarına göre yürütülüyor. Seçmenler sandık başında, erken oy kullanarak veya posta yoluyla tercihlerini bildirebiliyor.
Bazı eyaletlerde oy pusulaları seçmenlere otomatik olarak gönderilirken bazı eyaletlerde posta yoluyla oy kullanmak için önceden başvuru yapılması gerekiyor. Kimlik gösterme zorunluluğu, seçmen kayıt tarihleri ve posta oylarının kabul edilme koşulları da eyaletten eyalete farklılık gösteriyor.
Trump'ın sık sık eleştirdiği posta yoluyla oy kullanma ve kimlik göstermeden oy verme uygulamaları, ülkedeki seçim tartışmalarının önemli başlıkları arasında yer alıyor.
Ülke genelinde ortak bir sandık kapanış saati bulunmadığı için sonuçlar doğudan batıya doğru farklı saatlerde açıklanmaya başlıyor. Oy farkının çok az olduğu eyaletlerde posta oylarının sayılması ve itiraz süreçleri nedeniyle kesin sonuçların ortaya çıkması birkaç gün sürebiliyor.
43 MİLYONDAN FAZLA KİŞİ ERKEN OY KULLANDI
Bu yılki seçimlere katılımın yüksek olması bekleniyor. Trump'ı destekleyenlerle yönetimine karşı çıkanlar arasındaki siyasi ayrışmanın derinleşmesi, seçmenlerin sandığa ilgisini artıran gelişmeler arasında gösteriliyor.
ABD medyasında yer alan analizlere göre, 47 eyalet ve başkent Washington'da 43 milyondan fazla kişi erken oy kullandı veya posta yoluyla oyunu gönderdi. Bu rakam, 2022 ara seçimlerinin aynı dönemine kıyasla yaklaşık 10 milyon daha fazla seçmenin oy kullandığını gösteriyor.
TRUMP'IN KALAN İKİ YILI İÇİN KRİTİK ÖNEM TAŞIYOR
ABD'de ara seçimler, seçmenlerin görevdeki başkanın performansına ilişkin değerlendirmelerini ortaya koyan önemli siyasi süreçlerden biri olarak kabul ediliyor. Genellikle görevdeki başkanın partisi bu seçimlerde sandalye kaybı yaşayabiliyor.
Demokratların Temsilciler Meclisinde ve Senatoda çoğunluğu elde etmesi halinde Trump yönetiminin özellikle bütçe, vergi ve göçmenlik politikalarına ilişkin düzenlemeleri Kongreden geçirmesi zorlaşabilir.
Demokratların yalnızca Temsilciler Meclisinde çoğunluğu kazanması bile Beyaz Saray'ın bütçe planlarını sekteye uğratabilir ve Trump yönetimini Kongrede daha zorlu müzakerelere zorlayabilir.
Seçimlerden çıkacak sonuç, yalnızca Trump'ın görev süresinin kalan iki yılını değil, 2028 başkanlık seçimlerine giden süreçte Cumhuriyetçiler ile Demokratlar arasındaki güç mücadelesini de şekillendirecek.
