Yüksek Mahkeme'den Nafaka Kararı
Anayasa Mahkemesi (AYM) Genel Kurulu, gündemine aldığı bir başvuru neticesinde, boşanmış eşe süresiz nafaka bağlanmasını düzenleyen hükmü esastan ele alarak iptal etme yönünde bir karara vardı. Yüksek Mahkeme, söz konusu kararı oy çokluğu ile alırken, yeni bir yasal düzenleme yapılması amacıyla 9 ay süre tanıdı.
İptal sürecinin başlangıcı, Antalya 12. Aile Mahkemesi'nin 2025 yılında gördüğü bir davaya dayanmaktadır. Mahkeme, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesinde yer alan yoksulluk nafakasının "süresiz" olma niteliğinin Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla konuyu AYM'ye taşımıştı.
Yürürlükten Kaldırılan 175. Madde
Türk Medeni Kanunu'nun "yoksulluk nafakası" başlığını taşıyan 175. maddesi, şu hükmü barındırıyordu: "Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz." Bu madde, artık yeni bir düzenleme yapılana kadar geçersiz sayılacak.
Adalet Bakanı Akın Gürlek de daha önce konuya ilişkin bir değerlendirmede bulunmuştu.
Boşanma davaları 10 yıl sürüyor, bu süre zarfında nafaka ödeyen şahıs kendine yeni bir hayat kuramıyordu. Bunu çözeceğiz.
Yeni Nafaka Taslağının Detayları
AK Parti tarafından üzerinde çalışılan yeni nafaka mevzuatında, nafaka süresinin evlilik süresine endekslenmesi düşünülüyor. Masadaki taslağa göre, evlilik süresi temel alınarak bir sınırlandırma getirilmesi hedefleniyor. Planlanan kademeli sistem şu şekildedir:
3 yıl süren evlilikler için 5 yıl nafaka ödenmesi,
5 yıl süren evlilikler için 7 yıl nafaka ödenmesi,
10 yıl süren evlilikler için 12 yıl nafaka ödenmesi.
Bu süreler tamamlandığında nafaka yükümlülüğünün tamamen ortadan kaldırılması öngörülüyor.
Nafaka ödemesinin sona ermesiyle maddi sıkıntıya düşme riski bulunan kadınlar için ise farklı bir mekanizma tasarlanıyor. Bu durumda oluşabilecek mağduriyetlerin, devlet destekleri ve sosyal yardım mekanizmaları aracılığıyla telafi edilmesi amaçlanıyor.
Ayrıca yeni düzenlemenin bir diğer hedefi de çekişmeli boşanma davalarının sayısını azaltmaktır. Sürecin uzamasına yol açan faktörlerin davadan ayrılarak farklı dosyalar üzerinden görülmesi ve boşanma sürecinin daha çabuk neticelendirilmesi planlanmaktadır.
BAKAN NE DEDİ
İPTAL HÜKMÜ 9 AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRECEK
Yüksek Mahkeme, milyonlarca kişiyi doğrudan ilgilendiren bu kritik düzenlemenin oy çokluğuyla iptal edilmesine karar verirken, yasal bir boşluk doğmaması adına iptal hükmünün 9 ay sonra yürürlüğe girmesini kararlaştırdı. AYM'nin gerekçeli kararı ise önümüzdeki günlerde yayınlanacak.
BAKAN GÜRLEK: YENİ YARGI PAKETİ'NİN EN TEMEL BAŞLIĞI
Kararın ardından açıklama yapan Adalet Bakanı Akın Gürlek, tarafların haklarını koruyacak ve aile kurumunun saygınlığını zedelemeyecek adil bir model üzerinde zaten çalıştıklarını belirtti. Bakan Gürlek, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:
"Vatandaşlarımızdan gelen yoğun talepler ve sahadaki uygulamalar doğrultusunda, bu konu zaten hazırlıklarına titizlikle katkı sunduğumuz Yargı Paketi’nin en temel konu başlıklarından birini oluşturmaktaydı. Anayasa Mahkemesinin, Türk Medeni Kanunu’ndaki 'süresiz nafaka' düzenlemesine ilişkin verdiği iptal kararını adalet ve hakkaniyet ilkeleri adına son derece kıymetli buluyoruz. AYM’nin tanıdığı yasal süreci de dikkate alarak; bir tarafı ömür boyu adil olmayan bir yükümlülük altında mağdur etmeyen, hakkaniyete uygun yeni yasal düzenlemeyi yüce Meclisimizin takdirine sunacağız."
İPTAL EDİLEN MEDENİ KANUNUN 175. MADDESİ NE DİYORDU?
Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen Türk Medeni Kanunu'nun "yoksulluk nafakası" başlıklı 175. maddesi tam olarak şu hükmü içeriyordu:
"Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz."
AYM'nin tanıdığı 9 aylık sürede, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) nafaka süresine üst sınır getiren ya da evlilik süresine göre kademeli bir nafaka öngören yeni bir yasal çerçeveyi yasalaştırması bekleniyor.
