Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 15 ülke, İngiltere ve Avustralya’nın işgal altındaki Filistin topraklarındaki yasa dışı yerleşim faaliyetleri nedeniyle İsrail’e yönelik aldığı yaptırım kararlarına ortak bir açıklamayla destek verdi.
Ortak Açıklamanın Ana Hatları
Destek Veren Ülkeler Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri, Cezayir, Endonezya, Filistin, Katar, Kuveyt, Libya, Maldivler, Mısır, Nijer, Pakistan, Somali, Suudi Arabistan ve Ürdün dışişleri bakanlarının imzasını taşıyan metinde, İngiltere ve Avustralya’nın yasa dışı yerleşim inşasında rol alan şirketleri hedef alan yaptırımları memnuniyetle karşılandı. İngiltere’nin Gazze’ye insani yardım ulaştırılmasını engelleyen bir kuruluşa uyguladığı yaptırım da olumlu bir adım olarak nitelendirildi.
E1 Planı ve Hesap Verebilirlik Vurgusu Bakanlar, işgal altındaki Doğu Kudüs'ün doğusunda yürütülen E1 yerleşim planı başta olmak üzere tüm yasa dışı yerleşim politikalarını en güçlü şekilde kınadı. Yerleşimlerin genişletilmesini ve ilhak politikalarını destekleyen kurum ve kişilere yönelik uluslararası yaptırımlarla hesap verebilirliğin sağlanması gerektiği belirtilerek, diğer ülkelere de benzer adımlar atma çağrısı yapıldı.
Uluslararası Hukuk Zemini Açıklamada, atılan yaptırım adımlarının şu iki temel uluslararası hukuk metniyle tam uyumlu olduğuna dikkat çekildi:
BMGK’nın 2334 (2016) Sayılı Kararı: İsrail'in yerleşim faaliyetlerinin hukuki geçerliliği olmadığını teyit eden Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararı.
UAD’nin 19 Temmuz 2024 İstişari Görüşü: Devletlerin hukuka aykırı işgalden doğan durumu tanımama ve bu durumun sürdürülmesine destek vermeme yükümlülüğünü hatırlatan Uluslararası Adalet Divanı görüşü.
Gazze Çağrısı ve İki Devletli Çözüm
İsrail’in Gazze’de tırmandırdığı askeri gerilimin kınandığı ve işgal altındaki toprakların demografik yapısını değiştiren uygulamaların geri alınmasının istendiği metinde, kalıcı barış için şu iki unsur öne çıkarıldı:
Kapsamlı Planın Uygulanması: ABD Başkanı Donald Trump’ın güvenlik ve istikrarın sağlanması, insani krizin çözülmesi ve yeniden imar sürecini kapsayan Gazze'deki Çatışmayı Sona Erdirmeye Yönelik Kapsamlı Planı’nın derhal ve eksiksiz hayata geçirilmesi talep edildi.
1967 Sınırları: Gazze’nin Filistin topraklarının ayrılmaz bir parçası olduğu vurgulanarak, tek uygulanabilir çözümün 4 Haziran 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız, egemen ve coğrafi bütünlüğe sahip bir Filistin Devleti’nin kurulması olduğu yinelendi.




