Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum, kamuoyunda tartışılan “umut hakkı”na ilişkin kapsamlı bir açıklama yaptı. Uçum, düzenlemenin kişiye özel ya da doğrudan tahliye anlamına gelmediğini vurguladı ve "Umut hakkı şartla salıverme umududur" deyip infaz hukukuna değindi.
Türkiye’de son günlerde yeniden gündeme gelen “umut hakkı” tartışmasına Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum’dan net bir açıklama geldi.
Uçum, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, kavramın yanlış anlaşıldığını belirterek “umut hakkının kişiye özel ya da doğrudan tahliye sağlayan bir düzenleme olmadığını” vurguladı.
"ÖCALAN'A YÖNELİK DEĞİL"
Uçum, paylaşımında MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız’ın infaz hukukuna ilişkin açıklamalarını alıntılayarak şu ifadeleri kullandı:
“Umut hakkı, kişiye özgü veya Öcalan’a yönelik bir tahliye imkânı değildir. Genel olarak da doğrudan tahliye anlamına gelmez. Umut hakkı, ömür boyu cezaevinde kalacak şekilde hüküm kurulmuş kişilere şartla salıverme umudunun tanınmasıdır.
Mehmet Uçum, umut hakkının hayata geçirilmesi halinde dahi otomatik bir serbest bırakma mekanizması olmayacağını vurguladı. Buna göre hükümlülerin durumları, en geç 6 ayda bir İdare ve Gözlem Kurulları tarafından değerlendirilecek. Kararlara itiraz edilmesi halinde ise son sözü İnfaz Hakimliği söyleyecek.
Uçum, şartlı salıverme ihtimalinin yalnızca hukuki kriterler çerçevesinde ele alınacağını ve her hükümlü için otomatik bir sonuç doğurmayacağını özellikle belirtti.
KİMLERİ KAPSIYOR?
Uçum’un açıklamasına göre “umut hakkı” kapsamında değerlendirilebilecek hükümlüler şu gruplardan oluşuyor:
Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını belli suçlardan alanlar,
Geçmişte ölüm cezaları müebbet ağır hapis cezasına veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına dönüştürülen terör suçluları ve
Terör suçlusu olarak ağırlaştırılmış müebbet cezası alanlar.
Bu hükümlülerin kapsamına Öcalan da girmektedir. Mesele bundan ibarettir.
FETİ YILDIZ’IN VURGULADIĞI HUKUKİ ÇERÇEVE
Mehmet Uçum’un alıntıladığı Feti Yıldız ise, mevcut mevzuata göre bazı ağırlaştırılmış müebbet cezalarında koşullu salıverme ihtimalinin bulunmadığını hatırlattı.
Yıldız, özellikle devletin güvenliğine ve anayasal düzene karşı suçlar kapsamında örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen fiillerde ağırlaştırılmış müebbet alan hükümlülerin, yürürlükteki infaz rejimine göre ömür boyu cezaevinde kaldığını belirtti.
Bu noktada tartışılan “umut hakkı”nın temel dayanağının ise Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) kararları olduğu hatırlatıldı. AİHM, ömür boyu hapis cezası alan kişilerin hiçbir şekilde tahliye umudu olmadan cezaevinde tutulmasının, insanlık dışı muamele kapsamında değerlendirilebileceğine hükmediyor.
