ABD ve İsrailli yetkililere göre, Başkan Trump Perşembe günü İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ile yaptığı telefon görüşmesinde, İsrail'in Suriye'deki güçlerini geri çekmeye başlaması gerektiğini ve aynı şeyi Lübnan'da da yapması gerektiğini söyledi.
Neden önemli: Siyasi hayatta kalması ve kişisel özgürlüğü için hayati önem taşıyan seçimlere üç ay kala, Netanyahu'nun İsrail güçlerini Suriye'de işgal ettikleri topraklardan çekmek veya Lübnan'da halihazırda kabul ettiği konuşlandırmanın ötesinde daha fazla konuşlandırmaya izin vermek için önemli adımlar atması pek olası değil.
Ancak Trump'ın talepleri, İsrail lideri üzerindeki baskıyı daha da artırıyor. İsrail Savunma Kuvvetleri şu anda Güney Lübnan ve Güney Suriye'nin büyük bölümlerini işgal altında tutuyor; hükümet bu varlığın, 7 Ekim benzeri bir işgali önlemek için gerekli olduğunu söylüyor.
İsrail hükümetinin üst düzey üyeleri bu bölgeler üzerinde süresiz kontrol istiyor ve bazıları hatta orada Yahudi yerleşimlerinin kurulması için baskı yapıyor.
Perde arkası: Bir ABD yetkilisi, Trump'ın Netanyahu'ya İsrail ordusunun Suriye topraklarındaki varlığının gerilim oluşturduğunu ve tırmanmaya yol açabileceğini söylediğini belirtti.
ABD'li yetkilinin aktardığına göre Trump, Netanyahu'ya "Seni orada istemiyorlar. Başka bir yere konuşlanmalısın" dedi ve aynı durumun Lübnan için de geçerli olduğunu ekledi.
İsrail Başbakanlık Ofisi'nden yapılan açıklamada, "Başbakan, İsrail sınırları boyunca güvenlik bölgelerine duyulan ihtiyacı dile getirdi" denildi.
Gündemdeki önemli gelişme: Trump ve Netanyahu arasındaki görüşme, başkanın Türkiye'deki NATO zirvesi sırasında Suriyeli mevkidaşı Ahmed el-Şaraa ile yaptığı görüşmeden bir gün sonra gerçekleşti.
Trump yönetimi, İsrail ve Suriye arasında yeni bir güvenlik anlaşmasına varmak için aylarca uğraştıktan sonra, sonunda Netanyahu'nun talep ettiği tavizleri vermeye yanaşmadığı sonucuna vardı. ABD'li yetkililere göre, bu tavizler arasında İsrail Savunma Kuvvetleri'nin (IDF) Aralık 2024'te Esad rejiminin çöküşünden bu yana işgal ettiği Suriye topraklarından kademeli olarak çekilmesi de yer alıyordu.
Son haftalarda Suriye'nin güneyinde, Suriye vatandaşlarının İsrail Savunma Kuvvetleri'nin varlığına karşı protesto gösterileri düzenlediği ve İsrail askerleriyle çatıştığı birkaç olay yaşandı.
Son durum: Salı günü, ABD'li arabulucular Roma'da İsrail ve Lübnan diplomatlarıyla bir araya gelerek, ülkeler arasında birkaç hafta önce imzalanan çerçeve anlaşmasının uygulanmasını görüştüler.
Bu anlaşmanın bir parçası olarak İsrail, şu anda Lübnan'ın güneyinde işgal ettiği iki "pilot bölgeden" askerlerini çekmeyi ve Lübnan ordusunun oraya konuşlanmasına izin vermeyi taahhüt etti.
İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF) henüz iki bölgeden de çekilmedi. Lübnan hükümeti sürecin başlamasını istiyor ve daha fazla çekilme için net bir zaman çizelgesi talep ediyor.
İsrailli yetkililer, diğer bölgelere geçmeden önce "pilot bölgelerin" Hizbullah silahlarından ve askeri altyapısından temizlendiğinin İsrail Savunma Kuvvetleri tarafından doğrulanmasını istediklerini iddia ediyor. Lübnanlılar ise bunun değerlendirmesini ABD ordusunun yapması gerektiğini söylüyor.
Söyledikleri şu: Beyaz Saray yorum yapmaktan kaçındı, ancak bu iddiayı da yalanlamadı.
Bir ABD yetkilisi Axios'a şunları söyledi: "Başkan Trump'ın Başbakan Netanyahu ile güçlü bir ilişkisi var ve İsrail her zaman Amerika Birleşik Devletleri'nin büyük bir müttefiki olmuştur. İsrail'in en büyük dostu ve barış için mücadele eden kişi Başkan Trump'tan başkası olmamıştır."
