Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu, Suriye’de Beşar Esad rejimi döneminde işlenen savaş suçları ve insanlığa karşı suçlara ilişkin kapsamlı bir rapor hazırladı.
Saha çalışmaları, mağdur anlatımları ve maddi delillere dayanan rapor, Esad yönetiminin yıllar süren vahşetini gözler önüne serdi.
KİMYASAL SİLAH, TOPLU KATLİAM, İŞKENCE
Raporda, rejim güçlerinin kimyasal silah kullandığı, sivilleri hedef alan zorla kaybetme, sistematik işkence, yargısız infaz ve toplu katliam uygulamalarına imza attığı ayrıntılarıyla yer aldı.
Türkiye, bu suçların uluslararası hukuk kapsamında soruşturulmasının hem hukuki hem de vicdani bir zorunluluk olduğunu anımsattı.
SEDNAYA HAPİSHANESİ’NDE İNSANLIK DIŞI TABLO
Belgede en çarpıcı bölümlerden biri Sednaya Hapishanesi’ne ayrıldı. Eski tutuklular, her gün infazların yapıldığını, işkencenin sistematik hale geldiğini ve cesetlerin “tuz odaları”nda çürümeye terk edildiğini anlattı. Uzuvlardan asma, elektrik şoku, cinsel şiddet ve aç bırakma yöntemleri ayrıntılı şekilde kayda geçti.
TOPLU MEZARLAR TEK TEK TESPİT EDİLDİ
Türkiye’nin yürüttüğü saha çalışmalarında Halep, İdlib, Şam, Humus ve Hama’da toplu mezar alanları belgelendi. Halep kırsalındaki Khan al-Assal bölgesinde yaklaşık 16 bin kişinin gömüldüğü tahmin edilen mezarlar rapora girdi. Rejimin, delilleri yok etmek için mezarları açtığı ve cesetleri başka bölgelere taşıdığı tanıklıklarla aktarıldı.
DOĞU GUTA VE HAN ŞEYHUN’DAKİ KİMYASAL KATLİAMLAR
Raporda, Doğu Guta ve Han Şeyhun’da sarin gazı kullanıldığı, aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu yüzlerce sivilin hayatını kaybettiği kaydedildi. Tanıklar, saldırıların ardından rejim güçlerinin bölgeleri varil bombalarıyla yeniden vurarak delilleri yok etmeye çalıştığını anlattı.
TÜRKİYE’DEN ULUSLARARASI TOPLUMA ÇAĞRI
TIHEK, Esad rejiminin 2011-2024 yılları arasında işlediği suçların yaygın ve sistematik nitelik taşıdığı sonucuna vardı. Türkiye, Birleşmiş Milletler başta olmak üzere uluslararası toplumu, evrensel yargı yetkisi kapsamında sorumluların yargılanması için harekete geçmeye çağırdı. Kimyasal saldırılarla ilgili bağımsız ve bağlayıcı cezai soruşturmalar talep edildi.
