İsrail’in Filistinli esirlere idam planı: Hukukçular tüm detayları anlattı

İsrail parlamentosunda kabul edilen Filistinli esirlere idam cezası tasarısı, uluslararası hukuk ve insan hakları açısından büyük bir tartışmanın fitilini ateşledi. Konu hakkında harekete geçen Hukukçular Derneği adına Başkan Melih Gülseren, konunun arka planını Türkiye gazetesine anlattı.

Resmi raporlara göre İsrail hapishanelerinde tutulan Filistinli esir sayısının 9 bin 500’ü aştığı bildiriliyor. Bunlardan herhangi bir suçlama olmaksızın tutulan idari tutukluların sayısı 3 bin 442’ye ulaşmış durumda. İsrail ordusuna bağlı kampların da dahil edilmesiyle sayı 10 binden fazla esire tekabül ediyor. Bunların içinde 100’ü çocuk, 500'e yakını kadın her gün fiziki ve psikolojik şiddetle hayatlarını sürdürmeye çalışıyor.

İsrail parlamentosunda kabul edilen ve Filistinli esirlere idam cezasının önünü açan düzenleme ise bu tutukluların tamamını ilgilendiriyor. Uluslararası hukuk ve insan hakları açısından yeni bir kırılma noktası olan idam cezası; yasanın kapsamı, uygulanacağı mahkemelerle tartışmaları daha da derinleştiriyor. Sosyal medyada da konuya dair manipülatif içerikler de İsrail’in işine geliyor. Bilgiler dezenformasyona uğradıkça Filistinlilere uygulanan zulümler unutuluyor. Konu hakkında Türkiye gazetesi, Youtube kanalına konuşan Hukukçular Derneği Başkanı Av. Melih Gülseren önemli açıklamalarda bulunarak çağrıda bulundu.

“YÜKSEK MAHKEMENİN KARARI BEKLENİYOR”

İsrail parlamentosunda kabul edilen idam yasasının şu anki durumu hakkında konuşan Gülseren şunları söyledi:

“Ne yazık ki İsrail parlamentosunda böyle bir yasa görüşüldü, hatta oylama ile kabul edilerek yasama süreci tamamlandı. Ancak yasanın kabulüyle birlikte hem uluslararası anlamda hem de İsrail’in içinde ulusal anlamda siyasi ve hukuki tartışmalar başladı.

İsrail içindeki muhalefet vekilleri ve bir kısım insan hakları örgütleri, İsrail Yüksek Mahkemesi nezdinde birden fazla iptal başvurusunda bulundu. Şu an yasa yürürlükte değil; yüksek mahkemenin kararı bekleniyor.

Mahkeme, hem hükümetten hem de ilgili kurumlardan savunma istedi. Biz hukukçuların gördüğü en temel sorun, bu yasanın tamamen ayrımcılık temelinde sadece Filistinlilere yönelik tasarlanmış olmasıdır.”

İDAM CEZALARI ASKERİ MAHKEMELERDE UYGULANIRSA…

Cezaların uygulanmasına yönelik kritik detayı “askeri mahkemeler” oluşunu vurgulayan Gülseren konuşmasına şöyle devam ediyor:

"Tasarıda idam cezası, 'İsrail devletinin varlığını ortadan kaldırma amacıyla işlenen öldürme fiilleri' için öngörülüyor. Ancak burada çok kritik bir ayrıntı var: Bu cezaların askeri mahkemelerde uygulanması planlanıyor. Biz şunu çok iyi biliyoruz ki; İsrail’de askeri mahkemelerde ceza verilme oranı %90’ın üzerinde, hatta %100’e yakındır. Buna karşılık, İsraillilerin yargılandığı sivil mahkemelerde bu oran %10’larda bile değil; hatta birçok yargılama hiç başlamıyor bile. Şu an İsrail’de 10 binden fazla Filistinli esir var. Bunların yaklaşık 100 tanesi çocuk, 500’e yakını ise kadın ve her gün fiziki-psikolojik şiddetle hayat savaşı veriyorlar."

MEVCUT ESİRLER BU YASADAN ETKİLENECEK Mİ?

"Hukukun evrensel ilkelerinden biri, suç ve cezanın geçmişe yürütülemeyeceğidir. Normalde bu düzenlemenin yürürlüğe girmesinden sonraki eylemleri kapsaması gerekir. Ancak İsrail parlamentosu bugüne kadar birçok hukuk ilkesini ezip geçtiği için bu konuda güven vermiyor. Özellikle 7 Ekim olaylarına katıldığı iddia edilen ve çoğu Batı Şeria’da tutuklanmış sivillerin bu kanunla karşı karşıya kalması muhtemeldir. Duyumlarımıza göre, mevcut esirler için özel askeri mahkemeler kurulmasını ve idamın uygulanmasını mümkün kılacak ek bir yasa tasarısı üzerinde de çalışıyorlar. Bu, İsrail'in hukuk tanımaz tavrının yeni bir boyutudur."

İDAM YASASININ ULUSLARARASI HUKUKTA KARŞILIĞI VAR MI?

"İsrail'in bu düzenlemesi uluslararası insan hakları hukuku ve insancıl hukuk bakımından birçok ihlali barındırıyor. Her ülke kendi iç hukukunda bir kanun kabul edebilir ama bunun eşitlik ilkesi, hayat hakkı ve yargılamanın şeffaflığı gibi uluslararası standartları vardır. İsrail'de idam cezası aslında kâğıt üzerinde çok dar kapsamlı var ama yaklaşık yarım asırdır uygulanmadı. Şimdi getirilen bu tasarı, basına yansıyan hâliyle bile uluslararası sözleşmelere tamamen aykırıdır ve ne insani ne de hukuki olarak kabul edilmesi mümkün değildir."

HUKUKÇULAR DERNEĞİ HAREKETE GEÇTİ

Gülseren, Hukukçular Derneği’nin konunun takipçisi olduğunu belirterek çağrıda bulundu:

"Hukukçular Derneği olarak Birleşmiş Milletler’in ilgili konseylerine başvurular yapıyoruz, akademik raporlar hazırlıyoruz ve meydanlarda basın açıklamalarıyla kamuoyu oluşturmaya çalışıyoruz. Türk halkından ricamız, bu meseleyi kanıksamadan gündemde tutmalarıdır. Sadece bir habere göz atıp geçmek yerine, sosyal çevrede ve medyada bu konuyu diri tutmak gerekir. Hukuki olarak ise vatandaşlarımız, yerel savcılıklara ihbar mahiyetinde suç duyurularında bulunabilirler. Özellikle suç işleyenler arasında çifte vatandaşlık sahibi olup Türk vatandaşı olanlar da var. Bu soruşturmalar ileride meyvesini verebilir; bu kişiler bir gün Türkiye'ye giriş yaptıklarında yargılanıp cezalarını çekebilirler.”