Washington'da Artan Endişe ve Cumhuriyetçiler Arasındaki Fikir Ayrılıkları

Başkan Donald Trump'ın savaşı sonlandırma niyetini giderek daha fazla belli etmesine rağmen, somut bir çıkış planının olmaması Washington'da kaygıları artırıyor. Yönetim içinde, Trump'ın bir sonraki adıma dair net bir planı olmadığına dair büyüyen bir endişe hakim. Beyaz Saray'a yakın eski ABD'li yetkililer ve müttefikler, bu durumu dile getiriyor. Trump'ın ilk döneminde görev yapmış eski bir üst düzey yönetim yetkilisi, isminin gizli kalması kaydıyla durumu şöyle özetledi:

"Trump'ın tüm bunları etraflıca düşünmediği açık olduğu için çok tedirginler."

Bu belirsizlik, Cumhuriyetçi Parti içinde de yankı buluyor. Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson, askeri operasyonun "kısa sürede tamamlanacağını" düşündüğünü ifade etse de, partideki bazı isimler aynı görüşte değil. İran'a 1.000'den fazla paraşütçünün gönderilmesi kararının ardından Güney Carolina Milletvekili Nancy Mace, kapalı bir brifing sonrası eleştirisini açıkça dile getirdi.

"İran konulu bir Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler brifinginden yeni çıktım. Tekrar edeyim: Bu brifingden sonra daha da emin olarak söylüyorum ki, İran'da kara birliklerini desteklemeyeceğim."

Bu nadir görülen eleştiri, partinin müdahalecilik karşıtı MAGA destekçileri ile savaş yanlısı şahinler arasındaki ayrılığı gözler önüne serdi. Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komitesi Başkanı Mike Rogers da Pentagon'un vekillere savaş hakkında yeterli ayrıntı vermediğini belirtti.

İkili Strateji: Askeri Baskı ve Diplomatik Girişim

Başkan Trump'ın İran'a yönelik izlediği yol, birbiriyle çelişen adımlarla dolu. Salı günü, bir yandan Pentagon'un İran'a kara birlikleri sevk etme emri verdiği, diğer yandan ABD'li müzakerecilerin Tahran rejimine 15 maddelik yeni bir barış planı sunduğu görüldü. Çarşamba gününe gelindiğinde ise Beyaz Saray, bir yandan İran'ı anlaşmayı kabul etmeye çağırırken, diğer yandan reddetmesi durumunda ülkeyi şimdiye kadarkinden daha sert vurmakla tehdit ederek Trump'ın niyetleri hakkındaki kafa karışıklığını daha da artırdı.

Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt, gazetecilere yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

"Başkan Trump blöf yapmaz ve cehennemi serbest bırakmaya hazırdır. İran bir daha yanlış hesap yapmamalıdır."

Hürmüz Boğazı ve Müttefiklerin Desteği Sorunu

Trump'ın genel savaş hedeflerinin ötesinde, küresel petrol ve gaz ihracatının yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nın güvenliğinin nasıl sağlanacağı belirsizliğini koruyor. Savaşın başlamasından üç hafta sonra dahi, ABD'nin, su yolundaki ticari gemilere yönelik İran saldırılarını durduracak bir çözümü bulunmuyor. Bu saldırılar fiyatların fırlamasına neden olmuştu. Trump'ın NATO müttefiklerinden ve diğer ülkelerden yardım çağrıları ise şimdiye kadar karşılıksız kaldı.

Başkan George W. Bush'un ulusal güvenlik danışmanı olarak görev yapan Stephen Hadley, durumu şu sözlerle değerlendirdi:

"Başkan için sorun Hürmüz Boğazı. Eğer burayı İran'ın eline bırakırsa, zafer ilan etmesi zorlaşacaktır. Trump'ın diğer ülkelerle istişare etmemesi, yönetimin müttefikleri yardıma ikna etmede bu kadar zorlanmasının nedenlerinden biridir."

İran'ın Barış Planına Net Yanıtı

İran'ın barış teklifini reddetmesi, iki ülke arasında ciddi diplomatik görüşmelerin yapılıp yapılmadığına dair soru işaretlerini beraberinde getirdi. Beyaz Saray yetkilileri, olayların gidişatını ABD'nin belirlediği konusunda ısrarcı olsa da, İran'ın bu reddi, Trump'ın çatışmanın yönünü tek başına kontrol edemediği gerçeğini ortaya koydu. Devlet televizyonunda ismi verilmeyen bir İranlı yetkili, ateşkes anlaşması için Tahran'ın kendi talepleri olduğunu belirterek planı reddetti.

"İran, savaşı ne zaman karar verirse ve kendi koşulları karşılandığında sona erdirecektir."

İran Dışişleri Bakanı Abbas Araqchi de devlet televizyonunda yaptığı açıklamada, iki ülke arasında herhangi bir müzakere yürütülmediğini söyledi. Araqchi ayrıca, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı ABD ile müttefik Batılı gemilere açma niyetinde olmadığını ekledi.

Askeri Seçenekler ve Strateji Eksikliği Eleştirileri

Beyaz Saray'ın, İran'a kara birlikleri göndererek rejimi Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmaya zorlayabileceği ve nihayetinde teslim olmasını sağlayabileceği düşünülüyor. Ancak 82. Hava İndirme Tümeni unsurlarının sınırlı bir şekilde konuşlandırılmasının boğazı nasıl etkileyeceği veya çatışmanın genel seyrini nasıl değiştireceği net değil. Askeri uzmanlar, bu gücün muhtemelen kritik su yolunun yeniden açılması için koşulların oluşturulmasına odaklanacağını belirtiyor.

Obama yönetimi ve Trump'ın ilk döneminde savunma yetkilisi olarak görev yapmış olan Jason Campbell, kara birlikleri göndererek savaşı tırmandırmanın, yönetimin "belirlenmiş bir stratejisi olmadığının" bir başka kanıtı olduğunu savundu.

“Burada gördüğümüz şey, net hedefleri olan, uzun süre düşünülmüş bir planın sonucu değil. Daha çok 'şu anda bana hangi birimler uygun?' şeklinde bir hazırlıksız oyuna benziyor.”

Kaynak:BBC News