14 DOLARLIK İLACI DEVLETE 441 DOLARA SATMIŞLAR

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nca 29 ilaç firmasına soruşturma açılmasına sebep olan Sağlık Bakanlığı raporunda ilginç tespitler yer alıyor.

Savcılığa suç duyurusunda bulunmak amacıyla gönderilen rapor iki bölümden oluşuyor. Birinci bölümde ilaç firmaları, ikinci bölümde ise Sağlık Bakanlığı bürokratları inceleniyor. ‘İlaç Sektöründeki Yolsuzluk ve Usulsüzlükler’ konulu raporda, Amerika’da 13,99 dolar olan Koate isimli kanser ilacının ithalatçı firma tarafından devlete 441 dolara satıldığı anlatılıyor. Kanser ilaçlarında ülkeler arasında fiyat birliği olmadığı ifade edilirken, Koate isimli ilacı ithal eden firma hakkında işlem yapılmasına gerek olmadığı belirtiliyor. İnceleme kapsamında ilaç firmalarından tek tek bilgi isteniyor. Firmaların ilk beyanlarında yüksek gösterdikleri ilaç fiyatlarını daha sonraki beyanlarında düşürdüğü belirtiliyor. Ayrıca, müfettişlerde ilaç sektörünün denetimsiz olduğu ve ilaç firmalarının vicdanına terk edildiği görüşü hakim. İlaç soygununda 113 sayfalık ilaç raporunda Sağlık Bakanlığı müsteşar yardımcısı, İlaç ve Eczacılık Genel Müdürü ile bu müdürlükte çalışan 7 bürokrat ve 34 ilaç firması hakkında incelemeye tabi tutulmuş. Savcılık şimdiye kadar 29 ilaç firması hakkında soruşturma başlattı. Cumhuriyet savcısı Nazmi Okumuş, 10 şirketin yetkililerinin ifadelerine başvurdu.

28 Kasım 2005’te tamamlanan inceleme raporunda, ilaç firmalarının pahalı ilaç satarak devleti uğrattığı zararın boyutunun İlaç ve Eczacılık Genel Müdürlüğü’nün arşivleme sistemi ve fiyatlandırma dosyalarının yeterli olmaması dolayısıyla geçmişe dönük olarak tespitinin yapılamadığı belirtiliyor. Müfettişler tarafından, cumhuriyet savcısının, Roche’nin SSK’ya pahalıya ilaç satmasına ilişkin hazırlanadığı iddianamede; ‘fiyat belirleme konusunda tüm inisiyatifin ilaç firmalarına bırakıldığı, araştırma gereği duyulmadan firmaların beyan ettiği miktarların onaylandığı, hukuk devletinde böyle bir yöntemin yerinin olmadığı, devletin ilaç firmalarını vicdanına terk edildiği, hiçbir kontrol mekanizmasının olmadığı ve uygulamanın adeta soyguna dönüştüğü’ şeklindeki eleştirilerin doğru olduğu kaydediliyor. İlaç ve Eczacılık Genel Müdürlüğü’nde yıllardır uygulanan keyfilik ve düzensizliğin sona erdirilmesi isteniyor.

Raporda, bakanlık görevlileri için, ilaç fiyatlarının tespit edilmesinde görev ve sorumlulukları tam olarak yerine getirmedikleri gerekçesiyle haklarında inceleme yapılan bazı bürokratlara kınama cezası verilmesi isteniyor. Raporun sonunda ilaç sektöründe usulsüzlüklerin ortadan kaldırılması için öneriler yer alıyor. Buna göre; pahalı ilaçların fiyatlarının takip edilebilmesi için sistem geliştirilmesi, yeni bir ‘kan ürünleri fiyatlandırılmasına dair kararname ve tebliğler’in hazırlanması çalışmalarının başlaması ve ulusal ilaç bilgi bankası oluşturularak yıllık 7-8 katrilyonluk ilaç harcamalarının takip edilmesi gerektiği tavsiye ediliyor. Ayrıca raporda şu önerilere rastlanıyor: “Doktor hangi ilacı yazarsa yazsın, her tür için tek fiyat uygulaması yapılsın. Fiyat indirimi tüketiciye yansımadığı için mal fazlası uygulamasına son verilsin. İlaç sektörü denetime açık hale getirilsin, daha şeffaf olsun. İlaç ve Eczacılık Genel Müdürlüğü, mevcut yapısı ile görevleri günün şartlarına göre yerine getirmekte zorlanıyor. Bu nedenle sektördeki gelişmeleri izleyecek, ilacın ruhsatlandırılması, üretimi, fiyatlandırılması, dağıtımı, ithal ve ihracı ve denetimi ile görevli, bakanlığın kontrol ve denetiminde, yeni bir idari otorite kurulsun.”