Dünyada yakıt alarmı! 3 ülke acil durum ilan etti

ABD-İsrail-İran savaşının 33'üncü gününde Hürmüz krizi yüzünden üç kıtada yakıt alarmı verildi. Avustralya tarihinde nadir görülen bir 'ulusa sesleniş' ile seferberlik ilan ederken, Romanya petrol piyasasında 'kriz durumu' kararı aldı, Bulgaristan ise zamları durdurmak için kriz masası kurdu.

İran-İsrail gerilimiyle fırlayan petrol fiyatları sonrası Fransa, Avustralya, Romanya ve Bulgaristan'dan radikal kararlar geldi

Akaryakıt zamlarının önüne geçmek için "olağanüstü" tedbirler devreye alındı.

ROMANYA: "KRİZ DURUMU" İLAN EDİLDİ

Romanya’da bugün yürürlüğe giren Acil Durum Yönetmeliği ile petrol piyasasında resmen "kriz durumu" ilan edildi.

30 Haziran’a kadar sürecek olan bu kararla, akaryakıtta haksız fiyat artışlarının (fırsatçılığın) önüne geçilmesi hedefleniyor. Artık Romanya’dan dizel ve ham petrol ihraç etmek isteyenler, Ekonomi Bakanlığı’ndan özel izin almak zorunda kalacak.

BULGARİSTAN: ZAMLARA KARŞI "KRİZ MASASI"

Bulgaristan hükümeti ise piyasadaki ateşini düşürmek için geniş kapsamlı bir Kriz Masası oluşturdu. Bizzat Başbakan tarafından yönetilecek olan masada enerjiden tarıma, maliyeden ulaştırmaya kadar tüm bakanlar yer alacak. Amaç; hem akaryakıt hem de temel gıda ürünlerindeki fiyat artışlarını anlık takip edip, spekülasyon yapanlara müdahale etmek.

AVUSTRALYA'DA SEFERBERLİK İLAN EDİLDİ

Hürmüz Boğazı’ndaki savaş, okyanusun ötesindeki Avustralya’yı da vurdu.

Ülke tarihinde ancak savaş ve küresel salgın gibi büyük felaketlerde başvurulan tarihi bir adımla tüm televizyon ve radyo kanallarından halka seslenen Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, enerji tasarrufu için topyekün seferberlik ilan etti.

"TREN, OTOBÜS VEYA TRAMVAYA GEÇİN!"

Başbakan Albanese, 1 Nisan 2026 itibarıyla yürürlüğe giren enerji kısıtlama planı kapsamında halktan fedakarlık istedi. İran-İsrail savaşı nedeniyle küresel yakıt ikmal hatlarının kilitlendiğini açıklayan Albanese, Avustralyalılara şunları dedi:

"İşinize giderken tren, otobüs veya tramvaya geçme imkanınız varsa, derhal bunu yapın. Akaryakıt tüketimini asgari seviyeye indirmek, ulusal bir görevdir. Hükümet olarak akaryakıt özel tüketim vergisini yarıya indirerek yükünüzü hafifletiyoruz ancak gerçek çözüm, bireysel araç kullanımını durdurmaktan geçiyor.

İran-İsrail savaşının tetiklediği ekonomik sarsıntılar aylarca yakamızda kalacaktır. Önümüzdeki aylar kolay geçmeyebilir. Gerçeklerle yüzleşmek ve açık sözlü olmak zorundayız. Kaotik dönemde Avustralya'yı yıkıcı etkilerden korumak için hükümet olarak tüm imkanları seferber edeceğimize söz veriyorum."

AKARYAKIT VERGİSİNDE "BALYOZ" İNDİRİMİ

Hükümetin vatandaşları korumak adına attığı somut adımları açıklayan Albanese, vergi yükünü hafiflettiklerini duyurdu

"Yakıt vergisini bugünden itibaren yarı yarıya indirdik. Litre başına düşen vergiyi 26 sent geri çekiyoruz. Kamyoncularımız için ağır vasıta yol kullanım ücretini sıfıra indirdik. Önümüzdeki üç ay boyunca yürürlükte kalacak kararlarımızla yakıtı ülkede tutmak ve bölgemizdeki ticari ağları kullanarak ikmali kesintisiz sürdürmek için tüm imkanları seferber ediyoruz.

"EN KÖTÜSÜNDEN KORUYACAĞIMIZA SÖZ VERİYORUM"

Hiçbir hükümet, savaşın neden olduğu baskıları tamamen ortadan kaldıracağını vaat edemez. Ancak Avustralya'yı en kötü senaryolardan korumak için elimizden gelen her şeyi yapacağımıza söz veriyorum. Belirsiz zamanlardan geçiyoruz; fakat küresel zorluklarla her zaman yaptığımız gibi, birlikte çalışarak başa çıkacağız."

ÜLKE TARİHİNDE SADECE 6 KEZ ULUSA SESLENİŞ KONUŞMASI GERÇEKLEŞTİ

Avustralya'da ulusa sesleniş konuşması, ülke tarihinde sadece savaş, küresel salgın veya milli bekayı tehdit eden olağanüstü durumlarda başvurulan nadir bir 'kriz yönetimi' geleneği. Başbakanlar, söz konusu kürsüyü bugüne kadar sadece 6 kez en kritik yol ayrımlarında halka hitap etmek için kullandı:

3 Eylül 1939: Başbakan Menzies, İkinci Dünya Savaşı’na katılımı tüm radyo istasyonlarından dünyaya ilan etti.

8 Mayıs 1945: Vekil Başbakan Ben Chifley, Avrupa’daki savaşın zaferle sonuçlandığını ilk kez radyodan duyurdu.

15 Kasım 1993: Başbakan Paul Keating, yerli haklarını tanıyan tarihi Mabo Kararı’na ilişkin hükümet stratejisini açıkladı.

14 Ekim 2008: Başbakan Kevin Rudd, küresel finansal çöküşe karşı ulusal savunma hattını kurdu.

12 Mart 2020: Başbakan Scott Morrison, COVID-19 küresel salgınına karşı topyekün kapanma ve önlem paketini duyurdu.

1 Nisan 2026: Başbakan Anthony Albanese, Orta Doğu’daki savaşın tetiklediği enerji krizine karşı "ulusal dayanışma ve tasarruf" muhtırasını yayımladı.

FRANSA'DAN YENİ TALİMAT

Hürmüz Boğazı’nın mühürlenmesi, Avrupa’nın kalbi Fransa’yı enerji krizinin eşiğine getirdi. Akaryakıt fiyatlarındaki önlenemez yükseliş ve tedarik zincirindeki kırılma sonrası Fransız hükümeti, rafinerilere "üretimi artırın" talimatı verdi.

Bütçe disiplini nedeniyle pompa fiyatlarına doğrudan müdahale edemeyen Paris, çareyi rafinerilerin üretim kapasitesini zorlamakta arıyor.

Actu tarafından paylaşılan bilgilere göre, ülkede faaliyet gösteren petrol devlerinin üretim kapasitelerini artırma şansı oldukça sınırlı görünüyor.

Hükümet, artan maliyetler karşısında 700 bin kişiye daha "enerji çeki" gönderileceğini duyurdu.