Savaşın Faturası: ABD'nin Milyarlarca Dolarlık Askeri Varlığı İmha Oldu

“Washington DC merkezli bir düşünce kuruluşunun yaptığı hesaplamalara göre, İran ile süren savaşta Amerika Birleşik Devletleri'nin kaybettiği askeri teçhizatın değeri 2.8 milyar dolara ulaştı. Bu maliyet, Körfez'deki ABD üslerinde meydana gelen hasarları veya deniz unsurlarındaki kayıpları kapsamıyor.”

Washington DC'de yerleşik Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS) tarafından yapılan bir analize göre, İran ile 28 Şubat'ta başlayan savaşta, değeri 2.3 milyar ila 2.8 milyar dolar arasında değişen ABD askeri ekipmanı imha edildi. Büyük bir uluslararası araştırma grubu tarafından ABD'nin askeri kayıplarına ilişkin yapılan bu ilk detaylı döküm, ilk olarak Al Jazeera tarafından haberleştirildi. Bu tahmini maliyetin, bölgedeki ABD üslerinde oluşan zararları, özel teçhizatı veya deniz varlıklarını içermediği belirtildi.

Söz konusu kayıpların önemli bir kısmı, İran tarafından gerçekleştirilen saldırılar neticesinde meydana geldi. Yaşanan kayıplar arasında öne çıkan bazı hadiseler şunlardır:

27 Mart: Suudi Arabistan'ın doğusundaki Prens Sultan hava üssüne düzenlenen saldırıda, 700 milyon dolar değerindeki E-3 AWACS/E7 radar tespit uçağı yok edildi. Bu hava aracı, yüzlerce kilometre uzaktaki uçakları ve füzeleri saptayabilen bir hava komuta merkezi olarak işlev görüyordu.

1 Mart: Konumu belirtilmeyen bir yerde, THAAD sistemini kullanan ve füzeler ile bazı hipersonik tehditleri tespit edip diğer savunma sistemlerine hedefleme verisi sağlayan en az bir adet güçlü füze savunma radarı kaybedildi. Bazı raporlarda iki radarın imha edildiği öne sürülürken, toplam fatura 485 milyon ile 970 milyon dolar arasında hesaplandı.

Mart Başı: Kuveyt'te yaşanan bir "dost ateşi" vakasında üç adet F-15 savaş uçağının düşürüldüğü rapor edildi.

Bu saldırılardan biri, ABD Savunma Bakanı'nın 26 Mart'ta yaptığı bir açıklamadan hemen sonra gerçekleşti. Bakan, televizyonda yayımlanan bir kabine toplantısında, ABD Başkanı Donald Trump'ın yanında otururken, ABD ordusunun İran'a karşı kazandığı başarılardan bahsederek, "Kayıtlı tarihte hiçbir ulusun ordusu bu kadar hızlı ve etkili bir şekilde etkisiz hale getirilmemiştir," ifadesini kullanmıştı. Bu beyanattan yalnızca bir gün sonra, Suudi Arabistan'daki ABD üssü İran füzeleri ve insansız hava araçları tarafından vuruldu, birkaç ABD askeri yaralandı ve 700 milyon dolarlık bir radar uçağı imha edildi.

CSIS Savunma ve Güvenlik Departmanı'nda kıdemli danışman olan Mark Cancian, hesaplamaları gerçekleştiren isim oldu. Cancian, ABD'nin Körfez'de kullandığı üslerdeki hasarları da incelediğini, ancak bu çalışmanın daha zorlu olduğunu belirtti. Uydu görüntüleri için küresel bir servis sağlayıcı olan Planet Labs'ın, 28 Şubat'tan bu yana ABD hükümetinin talebi üzerine tüm uydu görüntülerini kamu ve medya kullanımına kapattığı, ancak İran'a ait uydu görüntülerinin mevcut olduğu bilgisi paylaşıldı.

Cancian, ABD tarafından kullanılan üslerle ilgili olarak, "Havadan çekilen fotoğraflardan hangi binaların vurulduğunu görebiliyoruz. Binanın içinde ne olduğunu bilmek ise zor," şeklinde konuştu.

Doha Enstitüsü Güvenlik Çalışmaları Programları kurucusu ve güvenlik ve askeri çalışmalar profesörü Omar Ashour, Trump yönetiminin siyasi sebeplerle tam bir şeffaflığı göze alamayacağını ifade etti. Ashour, Al Jazeera'ya verdiği demeçte, "Bu noktada, Trump yönetiminin teçhizat ve personel kaybediyor gibi görünmek isteyeceğini sanmıyorum," dedi ve Kasım ayındaki ara seçimlerde bunun bir "bedeli" olabileceğini ekledi.

Ashour, ABD'nin dünya genelindeki çatışmalarda operasyonel zaferler elde etme, ancak sonrasında stratejik olarak başarısız olma geçmişi olduğunu belirtti. "Vietnam'da bir dizi operasyonel zafer elde ettiler. Afganistan'da da öyle. Ama sonunda stratejik bir kayıp yaşadılar. Çünkü operasyonel zaferler stratejik hedeflere hizmet etmedi," diyen Ashour, bu vakada stratejik hedeflerin rejim değişikliği ve İran'ın nükleer silahlardan arındırılması gibi oldukça siyasi olduğunu vurguladı.

Emekli bir ABD Deniz Piyadeleri albayı olan Cancian ise, ABD'nin Hürmüz Boğazı'nı açık tutamamış olmasının, hazırlıksız bir donanmanın başına neler gelebileceğine dair alçakgönüllü bir hatırlatma olduğunu söyledi. Cancian, İran'ın savaşın başlarında boğazdan geçen çoğu gemiye kısıtlamalar getirdiğini ve 13 Nisan'da ABD'nin İran limanlarına ve su yolundan geçmeye çalışan gemilere kendi deniz ablukasını başlattığını hatırlattı.

Öte yandan Ashour, İran'ın da ordusunda ciddi hasarlar meydana geldiğini belirtti. ABD-İsrail operasyonunun ülkenin konvansiyonel askeri yapısını zayıflattığını, ancak füzelerini, mühimmatını ve insansız hava araçlarını tamamen yok edemediğini söyledi. İran donanmasının "yok edildiği" yönündeki iddianın "gerçekten uzak" olduğunu belirten Ashour, "Konvansiyonel veya açık deniz donanması olmadan da denizde savaşabilirsiniz. Zayıfladılar. Ama yenilmekten çok uzaklar ve pes etmiş değiller," dedi.

Kaynak:Al Jazeera