HADEP, Anayasa Mahkemesi'nin kapattığı 24., Türk siyasi hayatında kapatılan 26. parti oldu. Türk siyasi hayatında kapatılan ilk partiler hakkındaki kararları, sulh ceza ve asliye hukuk mahkemeleri verdi. Anayasa Mahkemesi'nin 1963 yılında kurulmasıyla birlikte parti kapatma davaları Anayasa Mahkemesi'nde görülmeye başlandı.
Türkiye'de Vekiller Heyeti kararı, Sıkıyönetim Komutanlığı ve Milli Güvenlik Konseyi'nce 5 parti kapatıldı. Bu partilerin kapatma tarihleri ile sna eriş nedenleri şöyle:
''Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası (3.6.1925, Vekiller Heyeti), Ahali Cumhuriyet Fırkası (21.1.1931, Vekiller Heyeti), Türkiye Sosyalist Emekçi ve Köylü Partisi (16.12.1946, Sıkıyönetim Komutanlığı), İslam Koruma Partisi (12.9.1946, Sıkıyönetim Komutanlığı), Büyük Türkiye Partisi (26.7.1983, Milli Güvenlik Konseyi)''
Anayasa Mahkemesi'nin 1961'de kurulmasından önce parti kapatma yetkisine sahip olan sulh ceza mahkemeleri de 10 partiyi kapattı. Söz konusu 10 partinin isimleri ve kapatılma tarihleri de şöyle:
''Demokrat Parti (29.9.1960-Ankara), Çiftçi ve Köylü Partisi (2.6.1946-Bursa), Türkiye Sosyalist Partisi (1952-İstanbul), Millet Partisi (27.1.1954-Ankara), İşçi Partisi (1950-İstanbul), Güden Partisi (1951-İstanbul), İslam Demokrat Parti (1952-İstanbul), Vatan Partisi (1966-İstanbul), Ufak Parti (1957-Erzurum), Müsavat Partisi (1961-İstanbul)''
Anayasa Mahkemesi, 12 Eylül 1980 müdahalesinden sonraki dönemde 1983 yılında yeniden partilerin kurulmasına izin verilmesinin ardından açılan kapatma davalarında ise 18 partinin kapatılmasına karar verirken, DYP'nin de aralarında bulunduğu 16 parti hakkındaki istemi reddetti.
Anayasa Mahkemesi'nin kararıyla kapattığı partiler ve kapatma tarihleri ise şöyle:
''Türkiye İşçi-Çiftçi Partisi (15.10.1968), Milli Nizam Partisi (20.05.1971), Türkiye İleri Ülkü Partisi (24.6.1971), Türkiye İşçi Partisi (20.7.1971), Büyük Anadolu Partisi (19.12.1972), Türkiye Emekçi Partisi (8.5.1980), Huzur Partisi (25.10.1983), Türkiye Birleşik Komünist Partisi (16.7.1991), Cumhuriyet Halk Partisi (24 Eylül 1991), Sosyalist Parti (10.7.1992), Halkın Emek Partisi (14.7.1993), Özgürlük ve Demokrasi Partisi (23.11.1993), Sosyalist Türkiye Partisi (30.11.1993), Yeşiller Partisi (10.2.1994), Demokrasi Partisi (16.6.1994), Sosyalist Birlik Partisi (17.6.1994), Demokrat Parti (13.9.1994), Demokrasi ve Değişim Partisi (19.3.1996), Emek Partisi (14.2.1997), Diriliş Partisi (18.2.1997), Refah Partisi (16.1.1998), DKP (26.2.1999), Demokratik Barış Hareketi (dağıldı-26.3.1999), Fazilet Partisi (22.6.2001), HADEP (13.3.2003)''
3 DAVA DAHA
Hak ve Özgürlükler Partisi (HAK-PAR) ile Türkiye Komünist Partisi (TKP) hakkındaki kapatma davaları ise Anayasa Mahkemesi'nde görülüyor. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Sabih Kanadoğlu, bugün de DEHAP hakkında temelli kapatılması istemiyle dava açtı.
(Hürriyet)
Güncellenme Tarihi : 16.3.2016 19:33
